Anna Jagiellonka [tytuł roboczy] (22 X 2026 wernisaż; 23 X 2026 – 14 II 2027)

Wystawa czasowa

Wystawa podejmuje po raz pierwszy w historii polskich wystaw szerszą dyskusję o osobowości i dokonaniach Anny (1523-1596), ostatniej z rodu Jagiellonów, której działalność na forum publicznym przypada na drugą połowę XVI wieku.

Pragniemy przedstawić ją jako córkę, kochającą siostrę i lojalną wykonawczynię testamentu brata, fundatorkę dzieł sztuki stanowiących upamiętnienie królewskiej rodziny, mecenasa i opiekuna zgromadzeń zakonnych, żonę jednego z najwaleczniejszych polskich władców, Stefana Batorego, wreszcie – promotorkę wstąpienia na tron Rzeczypospolitej szwedzkiej dynastii Wazów (jako „nowych Jagiellonów”).

W dziejach Polski utrwaliła się jako jedna z dwu kobiet (obok Jadwigi Andegaweńskiej), której oddano koronę Królestwa. Wybór nastąpił 14 grudnia 1575 roku, a ślub z Batorym i podwójna koronacja 1 maja 1576.

Niedoceniana przez współczesnych i potomnych dobrodziejka miast Warszawy i Krakowa jawi się dziś jako budowniczy „pomnika chwały” swego rodu i godny następca wielkich przodków. Dzięki świadomości historycznej misji, jaką miała Anna i jej konsekwentnemu dążeniu do wyznaczonych celów, doba kryzysu monarchii po śmierci Zygmunta Augusta przerodziła się we wspaniałą „jesień Złotego Wieku”.

Po raz pierwszy podjętą szerszą dyskusję o jej osobowości i dokonaniach postanowiliśmy zawrzeć w formule wystawy muzealnej.

Wystawie towarzyszyć będzie współczesna interwencja artystyczna.

Joanna Rajkowska w Ogrodach Królewskich (kwiecień – wrzesień)

Wystawa czasowa

Joanna Rajkowska będzie pierwszą – współcześnie tworzącą artystką, której prace zobaczymy na wystawie plenerowej w Ogrodach Zamku Królewskiego na Wawelu. Przed nami opowieść o czasie głębokim i czasie przyszłym, o energii i sile, która tkwi w Wawelu, o tym, że to co możliwe jest „teraz” wypływa z przeszłości.

I połowa 2026

Antyki z kolekcji Lanckorońskich (7 V wernisaż; 8 V – 30 VIII 2026)

Wystawa czasowa

Wystawa Antyki z kolekcji Lanckorońskich to pionierskie przedsięwzięcie, prezentujące starożytne zbiory znajdujące się w kolekcji wielkiego polskiego arystokraty przełomu XIX i XX wieku – Karola Lanckorońskiego. Ekspozycja skupia się wokół kilku najcenniejszych zabytków starożytnych z kolekcji ukazując opowieść o wyjątkowej postaci kolekcjonera i dziejach całego zbioru.

Zamek Królewski na Wawelu jako opiekun i beneficjent części kolekcji rodziny Lanckorońskich od lat podejmuje starania organizacji i popularyzacji tej wyjątkowej kolekcji. Wspaniała wawelska sala Lanckorońskich z ekspozycją włoskiego malarstwa XV i XVI wieku (tzw. Gabinet Włoski) oraz cyklicznie organizowane wystawy Arcydzieł z kolekcji Lanckorońskich (2021, 2022, 2024).

Zbiór liczył kilkaset dzieł sztuki starożytnej różnej wartości i w różnym stanie zachowania. Były to fragmenty rzeźb pełnych, z których zachowały się głowy lub torsy, płaskorzeźbione fryzy i reliefy grobowe lub wotywne, pochodzące głównie z Attyki, detale architektoniczne, reprezentujące głównie okres hellenistyczny w starożytnej Grecji. Figurki tanagryjskie. Rzeźba okresu cesarstwa rzymskiego również znalazła miejsce w zbiorze, jak również pojedyncze zabytki etruskie. Były też tam zabytki egipskie – drobne figurki, amulety i posążki.

Przepraszam za bałagan (performance 24 IV 2026; wystawa 8 V - 28 VI 2026)

Projekt artystyczno-wystawienniczy połączony z performance’em autorstwa Michaliny Bigaj.

Obszar zainteresowań artystki oscyluje wokół wymierania kulinarnego gatunków zwierząt i roślin. Performance wraz z wystawą będzie wizualną opowieścią o gatunkach, które zjedliśmy lub za chwilę zjemy. Stanie się przewodnikiem po jadalnych, choć zagrożonych gatunkach oraz opowieścią o roślinach, które są na ten kryzys odpowiedzią. Roślinach, których nie jemy, bo nie znamy – dzikich odmianach, gatunkach, które nie trafiają na sklepowe półki, a porastają miejskie nieużytki.

Pierwsza część projektu zakłada zrealizowanie obiektów rzeźbiarskich (mebli i pełnej zastawy) inspirowanych dawnym wyposażeniem jadalni na podstawie kwerendy w zbiorach wawelskich. Stworzone obiekty będą służyły jako scenografia do performance – drugiej części projektu – kolacji dla 12-stu osób z daniami przygotowani z dziko rosnących roślin. Performance zostanie zarejestrowany dźwiękowo i będzie elementem ekspozycji.

Michalina Bigaj zrealizuje wystawę jako laureatka tegorocznego programu Artystyczna Podróż Hestii.

II połowa 2026

Oświecone. Brązy złocone i ich odbicie we współczesności [tytuł roboczy] (19 XI 2026 wernisaż; 20 XI 2026 – 28 II 2027)

Wystawa czasowa

Wystawa „Oświecone.Brązy złocone i ich odbicie we współczesności” będzie się dzielić na dwie części: prezentację zabytków z kolekcji muzealnych oraz wystawę wybranych (zwycięskich) prac, na współczesne instalacje z wykorzystaniem światła, wyłonionych na drodze konkursu spośród propozycji studentów Wydziału Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

W pierwszej części będą prezentowane brązy złocone z przewagą sprzętów oświetleniowych ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu uzupełnione o podobne przedmioty (kandelabry, lichtarze, litofanie, kałamarze, kadzielnice oraz elementy surtout de table) z dwóch innych polskich muzeów (Muzeum Narodowego w Warszawie i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie). Ich pokaz będzie związany z ukazaniem się katalogu naukowego „Brązów złoconych ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu”. 

Pasy kontuszowe z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu [tytuł roboczy] (19 XI 2026 wernisaż; 20 XI 2026 – 28 II 2027)

Wystawa czasowa

Wystawa wawelskiej kolekcji pasów kontuszowych jesienią 2026 będzie pokazywać 63 obiekty z wawelskiego zbioru, towarzyszyć jej będzie katalog naukowy kolekcji. Wystawa składać się będzie z trzech zasadniczych części – prezentacji ośrodków, w których je wykonywano, kolekcji z których pochodzą oraz zmian mody męskiego stroju narodowego, od wieku XVIII po wiek XX. Pasom kontuszowym towarzyszyć będą portrety pochodzące przede wszystkim ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu.

-

Opr. Urszula Wolak-Dudek na podstawie not kuratorskich autorstwa: dr Joanny Winiewicz-Wolskiej, dr Weroniki Rostworowskiej-Kenig, Magdaleny Ozgi, dr Bogumiły Wiśniewskiej.

Źródło: PR Zamek Królewski na Wawelu